Aleksander Gierymski, Trumna chłopska, 1894-1895

Nie znam w polskim malarstwie obrazu, gdzie obecność tragizmu byłaby równie silna. Właśnie tragizmu, nie dramatyzmu. Jest w tym obrazie duch antycznej tragedii, która rozstrzyga się zawsze w pełnym świetle dnia, na oczach sąsiadów, przed domem, nazywanym w sztukach Eurypidesa i Sofoklesa pałacem. Ten moment skamienienia w bólu poetyka Arystotelesa nazywa trzecim składnikiem fabuły, którym w tragedii jest pathos, czyli cierpienie.
Aż tyle literatury musiałem przywołać na pamięć, aby opisać płótno, które być może w zamyśle Gierymskiego było tylko studium plenerowym z podkrakowskich Bronowic. Może, ale przecież w obrazie TRUMNA CHŁOPSKA nie ma żadnej literatury, a to wszystko, co na nim dostrzegłem, jest wyrażone wyłącznie malarskimi środkami.