Józef Brandt, Potyczka w zagrodzie - Pobudka, ok. 1880

Józef Brandt, Konfederacja Barska

Józef Brandt, Potyczka Konfederatów, 1875

Patrząc na te płótna, podziwiam w nich od zawsze nie tylko wspaniały temperament malarski Brandta i niezwykłą umiejętność osiągnięcia w tych malowidłach absolutnej jedności: ludzi, pejzażu i akcji - w ruchu. Kiedy oglądam te obrazy, myślę o filmie, którego natchnieniem mogłoby się stać to malarstwo, możliwe do opisania tylko językiem Sienkiewicza. To prawda, że nie widzę tu na śniegu błękitnych cieni, ale takiej zimy nikt inny u nas nie namalował, choć śniegu w Polsce nie brakuje.